Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc – mùa Thu năm 2026: Phát huy giá trị Di sản thế giới

Lễ hội trong không gian Di sản văn hóa thế giới

Ngày 12/7/2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc trên địa bàn Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới. Trong tổng thể di sản, Côn Sơn, Kiếp Bạc là không gian đặc biệt, nơi kết nối những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, quân sự, khảo cổ học và cảnh quan.

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc – mùa Thu năm 2026 vì thế mang một ý nghĩa đặc biệt. Đây là mùa lễ hội được tổ chức trong không gian Di sản thế giới, nơi các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại; đồng thời mở ra cơ hội để công chúng và du khách trong nước, quốc tế cảm nhận trực tiếp sức sống của một di sản đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Song song với đó cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo tồn, thực hành và phát huy các giá trị di sản.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Hải Phòng Nguyễn Thành Trung cho biết, Lễ hội năm nay gắn với các hoạt động tưởng niệm 726 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và 584 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi.

Trọng tâm Lễ hội diễn ra từ ngày 26/9 đến 4/10, với hệ thống nghi lễ được tổ chức trang trọng, trong đó nhiều nghi lễ truyền thống tiếp tục được duy trì như: Lễ Cáo yết, Lễ rước văn, Lễ Khai ấn đền Kiếp Bạc, Lễ Cầu an và Hội hoa đăng trên sông Lục Đầu, Lễ rước bộ, Lễ tế và Lễ giỗ Đức Thánh Trần…Những nghi lễ này không chỉ thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” mà còn góp phần đưa các giá trị lịch sử, tư tưởng, văn hóa đến gần hơn với thế hệ hôm nay. Đáng chú ý, Ban Tổ chức chuẩn bị 30.000 ấn đền Kiếp Bạc để phát cho người dân và du khách.

Theo ông Lê Duy Mạnh, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, yêu cầu đặt ra với mùa hội năm nay là vừa giữ được chiều sâu của phần “Lễ”, vừa mở rộng không gian phần “Hội”, để người dân và du khách có thêm cơ hội trải nghiệm di sản thế giới.

Trong 9 ngày diễn ra Lễ hội, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại được tổ chức tại khu vực phía trước đền Kiếp Bạc, giới thiệu các giá trị di sản, làng nghề truyền thống, ẩm thực, sản phẩm OCOP và nông sản tiêu biểu của Hải Phòng.

Cùng với đó là các hoạt động quảng diễn, trải nghiệm nghề truyền thống, làm gốm, thư pháp, pha trà sen, trà cúc; thưởng thức nghệ thuật dân gian, múa rối nước và tìm hiểu các sản phẩm văn hóa đặc trưng.

Đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với cách tiếp cận thiên về nghi lễ của lễ hội truyền thống. Năm nay, di sản được đặt trong mối liên hệ rộng hơn với du lịch, sản phẩm địa phương và sinh kế cộng đồng.

Công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới

Ông Lê Duy Mạnh, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc cho biết, điểm nhấn quan trọng của Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc – mùa Thu năm 2026 là công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc trong chương trình khai hội tối 26/9.

Sự kiện là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong hành trình của Quần thể sau khi được UNESCO ghi danh. Nếu việc ghi danh khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, thì bộ nhận diện hướng tới tạo ra một hình ảnh thống nhất, giúp công chúng nhận biết rõ hơn mối liên hệ giữa các thành phần di sản trên địa bàn Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Bộ nhận diện được xây dựng trên 3 giá trị cốt lõi “Trí tuệ – Hòa hợp – Lan tỏa”, với biểu tượng hoa cúc đặt trong hình lá bồ đề, kết hợp các dải lá cúc cách điệu. Hình tượng hoa cúc gợi dấu ấn mỹ thuật thời Trần và tinh thần nhập thế; lá bồ đề biểu trưng cho trí tuệ, sự giác ngộ; các dải lá nối tiếp thể hiện sự kết nối, lan tỏa các giá trị văn hóa qua không gian và thời gian.

Việc công bố Bộ nhận diện đánh dấu bước chuyển trong công tác quảng bá, phát huy giá trị Di sản sau khi được UNESCO ghi danh, hướng tới xây dựng hình ảnh nhận diện thống nhất cho Quần thể Di sản thế giới trên địa bàn Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

“Thương hiệu” của Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc thực chất đã được hình thành qua hàng trăm năm lịch sử. Bộ nhận diện tạo ra ngôn ngữ chung để những giá trị ấy được nhận biết rõ hơn trong đời sống hiện đại, từ biển chỉ dẫn, bản đồ, ấn phẩm, không gian đón tiếp đến các nền tảng số, hoạt động giáo dục, truyền thông và quảng bá du lịch.

Bên cạnh đó, điểm mới của Lễ hội năm nay là tổ chức theo hướng mở, ưu tiên người dân và du khách. Khu vực khai hội bố trí khoảng 5.000 chỗ, trong đó khoảng 2.500 vị trí dành cho người dân, du khách tự do tham dự. Không gian 2 khu di tích được chỉnh trang, tăng cường cảnh quan, hệ thống nhận diện; đồng thời bố trí các tiểu cảnh, điểm check-in phục vụ du khách.

Công nghệ số được ứng dụng trực tiếp phục vụ người tham dự thông qua mã QR trên nền tảng Smart Hải Phòng, cung cấp thông tin về chương trình lễ hội, sơ đồ các khu vực hoạt động, bãi đỗ xe, phân luồng giao thông, điểm tham quan và các dịch vụ ăn uống, lưu trú, vui chơi.

Các sản phẩm du lịch kết nối 5 di tích thành phần của Di sản thế giới trên địa bàn Hải Phòng với những điểm đến ở Quảng Ninh và Bắc Ninh được giới thiệu, từng bước hình thành cách tiếp cận di sản như một chỉnh thể thay vì những điểm tham quan tách rời.

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc – mùa Thu năm 2026 là dịp để nhìn lại những giá trị làm nên vị thế đặc biệt của vùng đất này, đồng thời mở ra một hành trình mới trong bảo tồn, phát huy và lan tỏa thương hiệu Di sản thế giới.

Theo: ĐOÀN TÂN – ĐẠT VŨ – Tạp chí Điện tử Luật sư Việt Nam