Việc một người đang có vợ hoặc chồng hợp pháp nhưng tiếp tục tổ chức lễ dạm ngõ, lễ cưới với người khác đặt ra những vấn đề đáng quan tâm về việc chấp hành pháp luật hôn nhân và gia đình. Đặc biệt, khi người liên quan giữ chức vụ lãnh đạo trong một tổ chức hoạt động về pháp luật, trách nhiệm tuân thủ pháp luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp càng cần được đề cao.
Chế độ một vợ, một chồng là nguyên tắc
cơ bản của pháp luật Việt Nam
Hôn nhân là nền tảng của gia đình, được pháp luật bảo vệ trên nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng và vợ chồng bình đẳng.
Khoản 1 Điều 2 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 xác định chế độ một vợ,
một chồng là một trong những nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình tại Việt Nam.
Điểm c khoản 2 Điều 5 của Luật này nghiêm cấm người đang có vợ, có chồng kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác.
Quy định cũng áp dụng đối với người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mình biết rõ đang có vợ hoặc chồng.
Tổ chức lễ dạm ngõ, lễ cưới khi chưa ly hôn có vi phạm pháp luật?
Trong đời sống xã hội, lễ dạm ngõ và lễ cưới là những nghi thức truyền thống thể hiện sự gắn kết giữa hai cá nhân và gia đình.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa nghi thức cưới hỏi và việc xác lập quan hệ hôn nhân hợp pháp.
Theo Điều 9 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc kết hôn phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Việc tổ chức lễ cưới không thay thế thủ tục đăng ký kết hôn.
Nếu một người đang có vợ hoặc chồng hợp pháp nhưng tổ chức lễ cưới với người khác, cơ quan chức năng cần xem xét bản chất quan hệ giữa các bên.
Những vấn đề cần làm rõ bao gồm việc hai người có chung sống như vợ chồng hay không, có tổ chức cuộc sống chung và công khai thừa nhận nhau là vợ chồng hay không.
Chỉ riêng việc tổ chức lễ dạm ngõ hoặc lễ cưới chưa đủ căn cứ để kết luận một người đã phạm tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng.
Thường xuyên đi khách sạn, du lịch cùng nhau có phải là chung sống như vợ chồng?
Việc hai người cùng lưu trú tại khách sạn hoặc đi du lịch không tự động chứng
minh hành vi chung sống như vợ chồng.
Để xác định hành vi vi phạm, cơ quan có thẩm quyền cần đánh giá tổng thể các tình tiết và chứng cứ hợp pháp.
Các yếu tố có thể được xem xét bao gồm việc tổ chức cuộc sống chung, sinh hoạt chung như một gia đình, sự thừa nhận quan hệ vợ chồng và các tình tiết liên quan khác.
Việc thu thập, sử dụng chứng cứ phải tuân thủ pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền riêng tư và quyền nhân thân của những người có liên quan.
Vi phạm chế độ một vợ, một chồng có thể bị xử lý hình sự
Điều 182 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, quy định về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng.
Theo đó, người đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đáp ứng các điều kiện luật định.
Trong những trường hợp thuộc khoản 1 Điều 182, hình phạt có thể là cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.
Đối với những trường hợp nghiêm trọng hơn thuộc khoản 2 Điều 182, hình phạt tù có thể từ sáu tháng đến ba năm.
Ngoài trách nhiệm hình sự, hành vi vi phạm đủ yếu tố còn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định.
Việc áp dụng hình thức xử lý nào phải căn cứ vào kết quả xác minh, tính chấ
t, mức độ hành vi và các điều kiện pháp luật tương ứng.
Người đứng đầu tổ chức hoạt động pháp luật cần đề cao trách nhiệm nêu gương
Đối với người giữ chức vụ lãnh đạo tại các tổ chức nghiên cứu, tư vấn hoặc hỗ trợ pháp lý, việc tuân thủ pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Một tổ chức hoạt động trong lĩnh vực pháp luật không chỉ cần bảo đảm chất lượng chuyên môn mà còn phải xây dựng uy tín thông qua việc chấp hành pháp luật của đội ngũ nhân sự.
Nếu người đứng đầu bị phản ánh có dấu hiệu vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình, cơ quan quản lý có thể xem xét thông tin trong phạm vi thẩm quyền.
Tuy nhiên, việc xử lý trách nhiệm cá nhân phải dựa trên kết luận xác minh, quy chế tổ chức và các quy định pháp luật áp dụng.
Không thể chỉ dựa vào thông tin chưa kiểm chứng để kết luận một cá nhân vi phạm pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp.
Bảo vệ quyền lợi của người vợ và trẻ em
Khi phát sinh tranh chấp hoặc hành vi có dấu hiệu xâm phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng, quyền và lợi ích hợp pháp của người vợ, người chồng và con cái cần được quan tâm bảo vệ.
Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp có thể tham gia tư vấn, hỗ trợ pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của phụ nữ và trẻ em theo chức năng, nhiệm vụ.
Người có thông tin, tài liệu về hành vi vi phạm có thể gửi đơn phản ánh, tố giác đến cơ q
uan có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết.
Thượng tôn pháp luật phải bắt đầu từ trách nhiệm của mỗi cá nhân
Pháp luật hôn nhân và gia đình không chỉ điều chỉnh quan hệ giữa vợ và chồng mà còn góp phần bảo vệ sự ổn định của gia đình và trật tự xã hội.
Mọi cá nhân, không phân biệt nghề nghiệp, chức vụ hay địa vị xã hội, đều có nghĩa vụ tôn trọng và chấp hành pháp luật.
Đối với người giữ vị trí lãnh đạo, nhất là trong lĩnh vực nghiên cứu và hỗ trợ pháp lý, ý thức thượng tôn pháp luật càng cần được thể hiện bằng hành động cụ thể.
Tôn trọng chế độ hôn nhân một vợ, một chồng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đối với gia đình và xã hội.
Việc phát hiện, xác minh và xử lý các hành vi vi phạm phải được thực hiện khách quan, đúng thẩm quyền, đúng pháp luật, đồng thời bảo vệ danh dự, nhân phẩm và quyền lợi hợp pháp của tất cả các bên liên quan.
Để lại một bình luận