Cụ thể, vào buổi sáng, Quốc hội khóa XVI sẽ họp phiên toàn thể tại Hội trường, nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về 5 dự án gồm: (i) Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); (ii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; (iii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; (iv) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; (v) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Sau đó Quốc hội thảo luận ở Tổ về các dự án: (i) Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); (ii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; (iii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Chiều cùng ngày, Quốc hội sẽ thảo luận tại Hội trường về 2 dự án: (i) Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư; (ii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.
Ảnh minh họa. Nguồn: Quochoi.vn
Trước đó, ngày 04/8, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, các Đại biểu Quốc hội Tổ 14 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Quảng Ninh và Đồng Tháp) đã thảo luận về các dự án luật gồm: Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Cho ý kiến góp ý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, các đại biểu bày tỏ tán thành với sự cần thiết và phù hợp của việc ban hành Nghị quyết. Đại biểu Quốc hội cũng đánh giá đây là một đột phá thể chế mang tính chiến lược. Nghị quyết cần được nâng tầm thành một “lá chắn pháp lý” nhằm chuyển trọng tâm từ xử lý hậu quả sang khơi thông nguồn lực và kiến tạo không gian phát triển.
Tuy nhiên qua nghiên cứu dự thảo Nghị quyết, Đại biểu Vũ Ngọc Lâm (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh) cho rằng phạm vi điều chỉnh hiện mới chỉ tập trung vào khâu “ứng dụng” mà bỏ sót khâu “nghiên cứu”. Đây là hai giai đoạn của một quá trình có cùng mục tiêu, nếu chỉ miễn trừ trách nhiệm cho khâu ứng dụng mà bỏ qua khâu nghiên cứu sẽ tạo ra sự bất công bằng và thiếu sót trong chính sách.
Do hoạt động khoa học công nghệ và chuyển đổi số luôn tiềm ẩn yếu tố bất định và rủi ro khách quan, Đại biểu Đoàn Hùng Vũ (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) thì đề nghị bổ sung vào Điều 6 quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Theo đó, tổ chức và cá nhân cần được miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm khi thiệt hại phát sinh từ rủi ro công nghệ đã được nhận diện, quản lý theo đề án và không có yếu tố trục lợi, tham nhũng.
Đại biểu cũng kiến nghị thiết lập cơ chế đánh giá độc lập thông qua hội đồng chuyên gia chuyên ngành để xem xét lỗi và mức độ rủi ro dựa trên quy trình ra quyết định và bối cảnh công nghệ tại thời điểm thực hiện, thay vì chỉ căn cứ vào thiệt hại cuối cùng.
Để đảm bảo tính nghiêm minh, Đại biểu Đoàn Hùng Vũ cũng đề xuất bổ sung các điều kiện miễn trừ trách nhiệm gắn liền với sự minh bạch, tuân thủ quy trình và không vụ lợi. Đồng thời, cần thiết lập “hàng rào” phòng ngừa việc lợi dụng chính sách để hợp thức hóa sai phạm. Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ, Tòa án nhân dân Tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao phối hợp ban hành bộ tiêu chí duy nhất về nhận diện rủi ro tại khoản 1 Điều 13 để tránh sự chồng chéo giữa các cơ quan, đảm bảo có đầy đủ hồ sơ, nhật ký vận hành và các biện pháp khắc phục kịp thời nếu phát sinh thiệt hại.
Đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, nên quy định nguyên tắc xuyên suốt là không hình sự hóa các quan hệ kinh tế dân sự khi các cá nhân, tổ chức thực hiện vì lợi ích chung, không có yếu tố vụ lợi hay tham nhũng. Tuy nhiên cần phân định rõ ràng giữa sai sót kỹ thuật, rủi ro thị trường hoặc thử nghiệm mô hình mới với hành vi cố ý vi phạm vì động cơ cá nhân. Dự thảo Nghị quyết cũng cần cụ thể hóa bộ tiêu chí định lượng và định tính để nhận diện thế nào là “vì lợi ích chung”.
Bên cạnh đó về tính pháp lý, Đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo lưu ý cần rà soát kỹ tính tương thích và đồng bộ giữa Nghị quyết này với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng Hình sự, Luật Cán bộ Công chức và các luật liên quan khác.
Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, Đại biểu Hoàng Thị Thơ (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) nhận thấy nội dung tại khoản 1 và khoản 3 Điều 3 dự thảo quy định người bị thiệt hại là cá nhân, tổ chức và giải thích người yêu cầu bồi thường bao gồm người thừa kế trong trường hợp người bị thiệt hại đã chết. Tuy nhiên, dự thảo hiện chưa có quy định về người yêu cầu bồi thường trong trường hợp người bị thiệt hại là tổ chức đã giải thể hoặc phá sản. Để tránh vướng mắc trong thực tiễn, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung nội dung này.
Bên cạnh đó, Đại biểu cũng đề nghị xem xét chỉnh sửa đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất giữa quy định tại Khoản 3 Điều 3 và điểm 6 Khoản 4 Điều 6. Bởi trong khi một quy định chỉ đề cập đến người đại diện theo ủy quyền của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại thì quy định còn lại mở rộng cho nhiều đối tượng khác cũng có quyền ủy quyền yêu cầu bồi thường.
Nhấn mạnh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là lĩnh vực rất quan trọng, Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cho biết thực tế thời gian qua, việc bồi thường chủ yếu diễn ra trong hoạt động tố tụng của các cơ quan như Công an, Tòa án, Viện Kiểm sát, còn trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước vẫn còn rất hạn chế.
Góp ý khoản 11 Điều 17 dự thảo Luật quy định về việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trái pháp luật; bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư trái pháp luật; cấp hoặc không cấp, thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trái pháp luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài Chính Nguyễn Minh Sơn đề nghị điều chỉnh nội dung này thống nhất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 vừa được Quốc hội thông qua. Cụ thể, cụm từ “giải phóng mặt bằng” không còn được sử dụng trong Luật Đất đai 2024, thay vào đó là cụm từ “thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư”.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài Chính Nguyễn Minh Sơn cũng đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát lại toàn bộ dự thảo Luật để đảm bảo sự thống nhất trong việc sử dụng thuật ngữ cụm từ “người tố cáo” từ phần giải thích từ ngữ tại Điều 3 cho đến các điều khoản cụ thể khác.
Góp ý đối với dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), Đại biểu Lê Trung Quân (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) nhận thấy khái niệm ‘hoạt động dầu khí’ đang mở rộng bao gồm cả các ‘hoạt động khác liên quan”. Theo đại biểu điều này sẽ dẫn đến việc thay đổi phạm vi điều chỉnh của Luật Dầu khí, có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau khi thực hiện.
Đồng thời, Đại biểu cũng đề nghị cơ quan soạn thảo cần làm rõ mối tương quan pháp lý giữa “chuỗi giá trị dầu khí” và “hoạt động dầu khí” để thống nhất trong cách hiểu và triển khai thực hiện trên thực tế.
Nguồn: TRẦN VĂN (t/h) – Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam
Để lại một bình luận